در خرید و فروش عمده بهترین حجم سفارش چقدر است؟ + نحوه محاسبه حداقل سفارش (MOQ)
برای تعیین درست حداقل سفارش (MOQ) در فروشهای عمده باید عواملی مانند فاسدشدنی بودن یا احتمال از مد افتادن کالا، هزینه فضای انبارداری و سرمایهای که در موجودی انبار ذخیره میشود را در نظر بگیرید. درواقع محاسبه عدد MOQ برای هر کالا و محصول ریزهکاریهای خودش را دارد. در این نوشته همه نکات لازم برای تعیین و اجرای حداقل سفارش را به شما میگوییم.
حداقل سفارش (MOQ) چیست و چطور مدیریت میشود؟
حداقل مقدار سفارش، کمترین تعداد محصولی است که باید در یک سفارش از یک تأمینکننده خریداری شود. وبسایت (letstranzact.com) هم میگوید حداقل مقدار سفارش تعداد مشخصی از محصولات است که یک خریدار از تأمینکننده در یک سفارش خریداری میکند.
Minimum Order Quantity is a specific number of products that a buyer buys from the supplier in one order.
مثلا اگر یک عمدهفروشی جوراب زنانه یا مردانه در تعداد بالا میفروشد و حداقل مقدار سفارش ۱۰۰ جفت است، شما باید حداقل ۱۰۰ جفت جوراب را در یک سفارش خریداری کنید. یعنی نمیتوانید تعداد کمتری از جوراب نسبت به حداقل مقدار تعیینشده توسط عمدهفروش سفارش بدهید.
توزیعکنندگان و تأمینکنندگان، حداقل سفارش (MOQ) برای این را تعیین میکنند که از هدر رفتن منابع در سفارشهایی که سود کمی برایشان دارد یا عملا هیچ سودی ندارند، جلوگیری شود.
انواع حداقل سفارش (MOQ)
در یک عمدهفروشی عدد MOQ برای همه کالاها و محصولات یکسان نیست. درواقع هر کالا و محصولی یک عدد حداقل مقدار سفارش مشخصی دارد. معمولا کالاهایی که تولید و تامین آن هزینه زیادی میبرد، حداقل مقدار سفارش کمتری نسبت به محصولاتی دارد که تولید و تامینشان آسان و ارزان است.
بهطور کلی دو مدل حداقل سفارش (MOQ) برای مدیریت وجود دارد:
-
MOQ ساده
در بیشتر عمدهفروشیها MOQهای ساده فقط شامل یک محدودیت مشخص مثلا تعداد سفارشات یا مبلغ نهایی فاکتور هستند.
-
MOQ پیچیده
حداقل سفارش پیچیده چندین محدودیت همزمان دارند. این محدودیتها میتوانند شامل حداقل مقدار محصول برای خرید یا وزن و هزینه ارسال باشند.
چرا MOQ برای مدیریت موجودی مهم است؟
حداقل مقدار سفارش یک فاکتور اساسی در هر استراتژی موثر مدیریت موجودی و یکی از موارد مهم در چک لیست خرید عمده است. دلیلش این است که MOQ تعیین میکند که کسب و کار شما باید چقدر بودجه برای خریدهای عمده هزینه کند، چه میزان فضای ذخیرهسازی نیاز دارد و چه مبلغی باید برای هزینه ارسال پرداخت کند.
اگر موجودی بیشتر از نیاز یا خواسته شما باشد هزینههای سربار انبارداری و همینطور خواب سرمایه میتواند به سود فروشگاه شما آسیب بزند. یادتان باشد در هر سفارش شما باید بتوانید تقاضاهای مشتریان خود را برآورده کنید، اما نباید موجودی زیادی را که نمیتوانید بفروشید، سفارش بدهید.
بیایید بیشتر با مزیتهای حداقل سفارش (MOQ) هم برای عمدهفروش و هم برای کسی که خرید عمده میکند آشنا شویم.
مزایای حداقل سفارش (MOQ) برای عمدهفروش
مزایای حداقل مقدار سفارش برای تأمینکنندگان و عمدهفروشیها عبارتند از:
- بهبود جریان نقدی: وقتی قیمت محصولات و اندازه سفارش به خوبی مدیریت شوند، یک MOQ میتواند به تأمینکنندگان کمک کند تا جریان نقدی سالمتر و قابل پیشبینیتری داشته باشند.
- کاهش هزینههای نگهداری: یعنی سفارشات فقط زمانی تهیه میشوند که خریداری سفارش خرید آنها را ثبت کرده باشد. این کار وابستگی به فضای انبار را کاهش داده و هزینههای نگهداری را کمتر میکند.
- حاشیه سود بهتر: با استفاده دقیق از MOQها، تأمینکنندگان میتوانند حاشیه سود خود را بهتر کنترل کنند. درواقع کالاها فقط زمانی تهیه و فروخته میشوند که سود خوبی در سفارش وجود داشته باشد.
مزایای حداقل سفارش (MOQ) برای خریدار کالاها در تعداد بالا
استفاده درست از حداقل سفارش (MOQ) میتواند برای خریدار هم مزایای زیادی داشته باشد. ازجمله:
- خرید عمده با قیمتی بهتر: بیشتر خریداران عمده میدانند که سفارش از عمدهفروشیهایی که MOQ دارند، یعنی بهترین قیمت را برای هر واحد پرداخت میکنند.
- سود بیشتر در فروش: صرفهجویی هزینههای سفارش در خرید عمده با MOQ معمولا به معنای سود بیشتر برای خریداران هم هست. چون حتی با وجود هزینههای انبارداری باز هم سود خوبی فراهم میشود.
تأثیر حداقل مقدار سفارش بر موجودی فروشگاه یا آنلاین شاپ شما
حداقل سفارش (MOQ)، چه زیاد و چه کم، تأثیر عمدهای بر موجودی شما خواهد داشت. این عدد بر تعداد روزهایی که موجودی دارید، تعداد سفارشهای خرید شما و فضای موجود در انبار شما تأثیر میگذارد. اگر نتوانید حداقل تعداد مشخصشده عمدهفروش را سفارش بدهید، ممکن است مجبور شوید دنبال یک تامین کننده دیگر بگردید یا برای خرید کمتر از حداقل مقدار سفارش، هزینه اضافی بپردازید.
معمولا با دو مدل MOQ در سفارشهای عمده مواجه خواهید شد:
مقدار سفارش بالا
اگر با عمدهفروشیهایی کار میکنید که حداقل مقدار سفارش بالایی دارند، باید مقدار قابل توجهی موجودی سفارش دهید که احتمالا زمان تحویل طولانیتری خواهند داشت. همچنین موجودی شما در هر سفارش میاز به فضای ذخیرهسازی بیشتری دارد. درضمن بخش قابل توجهی از سرمایه در گردش شما را درگیر میکند.
نکته مثبت MOQ بالا این است که هزینههای ارسال کمتری پراخت میکنید و امکان خرید مقادیر عمده با قیمتهای پایینتر راخواهید داشت. مثلا در عمده فروشی گروچا هزینه خریدهای بالای ۵۰ میلیون تومان رایگان است.
سفارش عمده با MOQ پایین
سفارش کالاها بهصورت عمده با MOQ پایین به این معنی است که موجودی کمتری در دسترس خواهید داشت. بسته به تقاضای مشتریهایتان هم ممکن است نیاز به تجدید موجودی بیشتر داشته باشید. این یعنی احتمالا هزینههای ارسال یا حمل و نقل شما بیشتر میشود.
درضمن با سفارش مقادیر کم موجودی، همیشه خطر کمبود موجودی وجود دارد. مخصوصا در مناسبتهای خاص با تقاضای بالا، ممکن است فروشتان را از دست بدهید.
نحوه محاسبه حداقل مقدار سفارش برای یک آنلاین شاپ تازهکار
برای محاسبه حداقل مقدار سفارش یک فرمول مشخص و یکسان وجود ندارد. همانطور که گفتیم حداقل مقدار سفارش ثابت نیست و برای هر کسبوکار و حتی محصول متفاوت است.
با این حال برای محاسبه حداقل سفارش (MOQ) برای خریدهای عمده خودتان یا فروش عمده در فروشگاهتان میتوانید از روش زیر استفاده کنید:
۱. مقدار تقاضا را تعیین کنید
تقاضا برای هر کالا متفاوت خواهد بود و تحت تأثیر عوامل مختلفی از جمله نوع محصول، بازار رقابتی و فصلی بودن قرار میگیرد. بهتر است همیشه دادههای تاریخی را برای پیشبینی تقاضا بررسی کنید، تا بتوانید تخمین درستتری برای مقادیر موجودی مورد نیاز برای برآوردن نوسانات بازار داشته باشید.
۲. محاسبه هزینههای نگهداری
نگهداری موجودی برای مدت طولانی هیچوقت ایدهآل نیست و هزینههای انبارداری و نگهداری هم باید در حداقل سفارشها محاسبه شوند. مثلا نگهداری در یخچال، هزینه قبض برق هم دارد. همچنین کالاهایی با شکل عجیبوغریب ممکن است فضای بیشتری را اشغال کنند.
۳. پیدا کردن نقطه سر به سر
یک حداقل سفارش خوب باید تمام هزینههای سربار، مانند نیروی کار، هزینههای راهاندازی و سایر هزینههای بستهبندی و ارسال را پوشش بدهد تا به نقطه سر به سر برسد. یعنی لازم است در نظر بگیرید قبل از اینکه بتوانند به نقطه سر به سر برسید و سود کسب کنید، باید چند کالا بفروشید.
۴. حداقل مقدار سفارش را تعیین کنید
پس از جمعآوری تمام دادههای مربوطه، باید حداقل سفارشها را برای هر محصول تعیین کرده و یک استراتژی برای نحوه اجرای آن ایجاد کنید. بد نیست برای تشویق مشتریان از تخفیفهای خرید عمده و مشوقهای افزایش میانگین حجم سفارش هم استفاده کنید تا حداقل سفارش (MOQ) بالاتری داشته باشید.
سه مرحله برای اجرای حداقل سفارش (MOQ)
با محاسبه حداقل سفارش (MOQ) کار شما تمام نمیشود. برای موفق بودن در عمدهفروشی باید بدانید که چگونه حداقل مقدار سفارش را با مشتریان خود درمیان بگذارید. برای موفق بودن در اجرای MOQ باید سه مرحله زیر را دنبال کنید:
۱. محاسبه دقیق حداقل مقدار سفارش
همیشه قبل از اعلام نهایی به مشتریانتان حداقل مقدار سفارش هدف را با دقت محاسبه کنید. پیدا کردن حداقل مقدار سفارش مناسب برای هر محصول با توجه به مواردی که بالاتر گفته شد کارتان را واقعا راحتتر میکند.
۲. برنامه ریزی برای تعداد سفارش را به مشتریان فعلی اطلاع بدهید
اگر حداقل مقدار سفارشی که تعیین میکنید روی مشتریان فعلی شما تأثیر میگذارد، باید از قبل اجرای آن این موضوع را خیلی شفاف به آنها اعلام کنید. مطمئن شوید که آنها دلیل اجرای حداقل مقدار سفارش را درک میکنند و مزایای آن را متوجه میشوند.
۳. اجرای عملی حداقل مقدار سفارش
حداقل مقدار سفارش فقط در صورتی کار میکند که اجرا شود. یعنی سفارشهای کمتر از این مقدار را قبول نکنید. میتوانید راهکاریهای تخفیف و تشویق برای همراه کردن مشتریها با MOQ درنظر بگیرید. امکان مذاکره برای قراردادهای خاص هم همیشه وجود دارد.
چند نکته برای بهینهسازی حداقل مقدار سفارش
برای نتیجهگیری بهتر از حداقل سفارش (MOQ) باید هر چند وقت یکبار آن را ارزیابی و بهینهسازی کنید. همیشه باید حداقل مقدار سفارشهایی را تعیین کنید که سودآوری شما و نیازهای مشتری را درنظر داشته باشد.
چند نکته طلایی که میتواند به بهرهبرداری حداکثری از MOQ و حتی نحوه پیدا کردن تامین کننده برای خرید عمده کمک کند:
- بهطور منظم دادههای فروش را زیرنظر داشته باشید تا اقلام کمتقاضا یا با گردش مالی کند را شناسایی کنید. سپس ارزیابی کنید که آیا کاهش حداقل مقدار سفارش، ارائه تبلیغات هدفمند یا مذاکره برای شرایط بهتر میتواند به سودآوری دوباره آنها کمک کند یا خیر.
- موجودی که بیش از حد طولانی در انبار میماند، سرمایه را میخواباند و هزینههای نگهداری را بالا میبرد. برای افزایش دفعات فروش و جایگزینی موجودی، ممکن است نیاز به تنظیم دوباره حداقل سفارش (MOQ) بر اساس تقاضای محصول و سرعت فروش بیشتر داشته باشد.
- تأمینکنندگان مختلف آستانههای حداقل سفارش متفاوتی خواهند داشت. هنگام انتخاب تامینکننده، حداقل سفارشهای آنها را به همراه قیمت کلی، زمانهای تحویل و شرایط قرارداد مقایسه کنید تا از بهترین عمدهفروشی خرید کنید.
- ایجاد انگیزه برای هزینههای بالاتر در سفارشات عمده. تشویق مشتریان به ثبت سفارشهای بزرگتر، راهی مؤثر برای بهینهسازی حداقل سفارشها و در عین حال بهبود مدیریت کلی موجودی است. مثلا ارائه تخفیفهای حجمی، قیمتگذاری پلکانی، ارسال رایگان برای ثبت سفارشهایی با مبالغ مشخص.
یادتان باشد اگر MOQ بهخوبی مدیریت شود، میتواند یک معیار مهم کنترل موجودی باشد که هزینهها را برای خریداران کاهش و حاشیه سود را برای تأمینکنندگان افزایش میدهد.
سخن پایانی
حداقل مقدار سفارش در خریدهای عمده نه تنها یک حاشیه سود سالم برای تامینکنندگان بهوجود میآورد، بلکه میتواند به خریدار هم برای بهبود کنترل موجودی و کاهش هزینههای خرید در تعداد بالا کمک کند. بهعنوان یک خردهفروش یا عمدهفروش باید تصمیم بگیرید که آیا میتوانید حداقل سفارش (MOQ) یک محصول را در یک بازه زمانی معقول بخرید و بفروشید یا خیر.
